Bilgi Merkezi / Mesleki Terimler

Mesleki Terimler Sözlüğü

Tümü A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

1/1000 ölçekli uygulama imar planı

Parsel bazında yapılaşma koşullarını (yol, yapı adası, emsal, yükseklik) gösteren detaylı imar planıdır.

1/5000 ölçekli nazım imar planı

Bir bölgenin genel arazi kullanım kararlarını (konut, ticaret, yeşil alan vb.) gösteren üst ölçekli plandır.

18. madde uygulaması

İmar Kanunu 18. madde kapsamında, bir bölgedeki parsellerin DOP kesintisiyle yeniden düzenlenerek imara uygun hâle getirilmesi işlemidir.

Avan proje

Bir yapının ruhsat öncesi ilkesel tasarımını gösteren, belediyeden ön onay alınan mimari projedir.

Ayrık nizam

Binaların parsel sınırlarına bitişik olmadan, dört yönden bahçe mesafesi bırakılarak inşa edildiği yapı düzenidir.

Bina yüksekliği (Hmax) hesaplama esası

Bir binanın izin verilen azami yüksekliğinin, tabii veya tesviye edilmiş zemin kotundan çatı mahyasına kadar plan notlarına göre hesaplanmasıdır.

Bitişik nizam

Binaların yan parsel sınırlarına bitişik olarak, aralıksız sıra hâlinde inşa edildiği yapı düzenidir.

Blok nizam

İmar planında belirlenen ölçülerde, birden fazla binanın tek bir blok hâlinde inşa edildiği yapı düzenidir.

Çekme mesafesi

Binanın parsel sınırlarından (ön/yan/arka bahçe) ne kadar geri çekilerek inşa edilmesi gerektiğini gösteren imar mesafesidir.

Çevre düzeni planı

İl veya bölge ölçeğinde arazi kullanımını yönlendiren, nazım imar planlarına üst ölçekte kaynaklık eden plandır.

Düzenleme ortaklık payı (DOP)

İmar uygulamasında, yol/park/okul gibi kamusal alanlar için parsel maliklerinden bedelsiz olarak kesilen arsa payıdır.

Emsal (KAKS)

Bir parselde inşa edilebilecek toplam kapalı alanın parsel alanına oranını gösteren imar katsayısıdır (Kat Alanı Kat Sayısı). Emsal 1,50 olan 500 m² bir arsada en fazla 750 m² inşaat alanı yapılabilir.

Gabari

İmar planında bir binanın yoldan veya kottan itibaren ulaşabileceği azami yükseklik sınırıdır; bina yüksekliği ve kat adedini doğrudan belirler.

Havza

Su kaynaklarını besleyen, çevre ve su koruma amacıyla yapılaşması sınırlandırılan coğrafi alandır.

Hmax

İmar planında bir yapı için izin verilen azami bina yüksekliğini ifade eden teknik kısaltmadır (gabari ile eş anlamlı kullanılabilir).

İmar affı riski

Yapı kayıt belgesi almış bir yapının, ileride kentsel dönüşüm veya deprem güvenliği açısından yeniden değerlendirilme riskidir.

İmar barışı

Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılara belirli koşullarla Yapı Kayıt Belgesi verilerek geçici hukuki güvence sağlanmasına yönelik kanuni düzenlemedir.

İmar durumu

Bir parselin belediyeden alınan, üzerine ne tür ve ne büyüklükte yapı yapılabileceğini (emsal, TAKS, gabari, kullanım amacı) gösteren resmî belgedir.

İmar durumu belgesi

Bir parselin hangi yapılaşma koşullarına (emsal, TAKS, yükseklik, kullanım amacı) tabi olduğunu gösteren belediyeden alınan resmî belgedir.

İmar planı

Bir bölgenin arazi kullanım kararlarını (konut, ticaret, yeşil alan vb.) gösteren, belediye/idare tarafından onaylanan resmî plandır.

İmar planına itiraz süreci

Bir taşınmaz malikinin, ilan edilen imar planı kararına belediye/idareye karşı yasal süresi içinde itiraz etmesidir.

Kaçak kat riski

Bir binada ruhsat dışı ilave kat/daire yapılmasının, yıkım kararı veya iskân alamama riskini doğurmasıdır.

Kaçak yapı

Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilmiş, imar mevzuatına uygun olmayan yapıdır.

Kaçak yapıya elektrik/su bağlantısı kısıtı

Ruhsatsız yapılara elektrik, su ve doğalgaz gibi altyapı hizmetlerinin bağlanmasına ilişkin yasal kısıtlamalardır.

1 2